Cưới hỏi là một trong những sự kiện trọng đại nhất của đời người. Chính vì vậy, trong dân gian từ xưa đã lưu truyền rất nhiều điều kiêng kỵ liên quan đến hôn nhân, với mong muốn đôi uyên ương có được cuộc sống vợ chồng viên mãn, hạnh phúc lâu dài.
Kiêng kết hôn với người không hợp tuổi
Người xưa quan niệm rằng nếu vợ chồng hợp tuổi thì cuộc sống hôn nhân sẽ thuận hòa, gặp nhiều may mắn và thuận lợi. Ngược lại, nếu tuổi xung khắc thì dễ xảy ra mâu thuẫn, cuộc sống không êm ấm, thậm chí dẫn đến chia ly, buồn khổ.
Theo quan niệm dân gian, các tuổi thuộc tứ hành xung như:
Dần – Thân, Tị – Hợi
Tý – Ngọ, Mão – Dậu
Thìn – Tuất, Sửu – Mùi
Những cặp đôi rơi vào các nhóm tuổi xung này khi kết hôn thường bị cho là khó giữ được hạnh phúc lâu dài. Tuy nhiên, cũng có trường hợp tuổi xung nhưng mệnh lại hợp, nên khi xem xét hôn nhân, người ta không chỉ dựa vào tuổi mà còn xét đến ngày, tháng sinh và sự tương sinh – tương khắc trong ngũ hành. Nếu hai người có sự cân bằng về âm dương, ngũ hành hài hòa thì vẫn có thể chung sống hạnh phúc trọn đời.
Kiêng cưới vào năm Kim Lâu
Khi tính tuổi cưới, người ta thường dựa vào tuổi của cô dâu. Những năm Kim Lâu là các năm mà tuổi âm của cô dâu có đuôi là 1, 3, 6, 8. Dân gian cho rằng cưới vào năm này dễ gặp trắc trở trong hôn nhân như vợ chồng bất hòa, khó sinh con, cuộc sống gia đình không ổn định.
Vì vậy, nhiều gia đình thường tránh tổ chức cưới vào năm Kim Lâu. Tuy nhiên, cũng có quan niệm cho rằng nếu qua Đông chí thì vẫn có thể tiến hành hôn lễ.
Kiêng cưới khi gia đình đang có tang
Trong thời gian gia đình có tang, việc tổ chức các hoạt động vui vẻ, đặc biệt là cưới hỏi, được xem là điều kiêng kỵ. Do đó, đám cưới thường phải hoãn lại cho đến khi mãn tang.
Theo truyền thống, con cái để tang cha mẹ trong ba năm, cháu để tang ông bà một năm, cùng với những quy định cụ thể khác trong gia đình. Chính từ quan niệm này mà hình thức “cưới chạy tang” xuất hiện – khi có người sắp qua đời hoặc chưa phát tang, gia đình sẽ tổ chức cưới nhanh gọn để tránh phạm điều kiêng kỵ. Lễ cưới khi đó thường diễn ra đơn giản, chỉ trong phạm vi gia đình và người thân thiết.
Kiêng mời cưới trước lễ ăn hỏi
Theo phong tục, nhà trai sẽ chủ động chọn ngày cưới sau khi có sự đồng thuận từ nhà gái. Trong lễ ăn hỏi, hai bên gia đình sẽ thống nhất lại ngày cưới lần cuối.
Nhà trai có thể mời khách trước, nhưng nhà gái chỉ nên mời sau lễ ăn hỏi. Nếu mời trước dễ bị chê là “chưa ai hỏi mà đã cưới”, bị coi là thiếu tế nhị. Tuy nhiên, ngày nay nhiều gia đình gộp lễ ăn hỏi và cưới trong cùng một ngày để tiết kiệm thời gian nên quy tắc này không còn quá khắt khe.
Kiêng cưới vào ngày xấu
Hôn lễ phải được tổ chức vào ngày lành tháng tốt, thường là ngày Hoàng đạo. Người ta tránh cưới vào các ngày như Sát chủ, Tam tai, Tam nương… vì cho rằng sẽ ảnh hưởng xấu đến hôn nhân.
Ngoài ra, dân gian cũng kiêng cưới vào “ngày cùng tháng tận” và hạn chế tổ chức vào tháng Chạp. Đặc biệt, tháng 7 âm lịch – gắn với sự tích ông Ngâu bà Ngâu chia ly – cũng thường bị tránh dù có ngày đẹp. Việc chọn ngày cưới còn phụ thuộc vào tuổi cô dâu, nên mỗi trường hợp sẽ có cách tính khác nhau.
Kiêng làm vỡ đồ trong đám cưới
Đám cưới là ngày vui nên mọi việc đều cần suôn sẻ. Việc làm rơi vỡ đồ đạc bị xem là điềm xấu, báo hiệu hôn nhân trắc trở.
Đặc biệt, những vật như gương, cốc hay đũa nếu bị vỡ trong ngày cưới sẽ khiến gia đình lo lắng, thậm chí phải làm lễ hóa giải. Người ta tin rằng đó là dấu hiệu của sự chia ly hoặc cuộc sống vợ chồng không thuận lợi.
Kiêng mẹ cô dâu đưa con về nhà chồng
Theo quan niệm xưa, hôn nhân thường do cha mẹ sắp đặt. Người mẹ vì thương con gái đi lấy chồng xa, sợ con vất vả nên dễ xúc động, khóc lóc. Vì vậy, người ta kiêng để mẹ cô dâu trực tiếp đưa con về nhà chồng.
Ngày nay, dù hôn nhân dựa trên tình yêu tự nguyện, nhưng tập tục này vẫn còn được duy trì trong nhiều gia đình.
Mẹ chồng kiêng gặp con dâu ngay khi vừa về nhà
Khi đoàn rước dâu về đến nơi, mẹ chồng thường tránh mặt, cầm theo bình vôi hoặc chùm chìa khóa. Điều này tượng trưng cho việc bà vẫn giữ vai trò chủ gia đình.
Sau khi cô dâu làm lễ gia tiên, mẹ chồng mới xuất hiện để đón và chào hỏi hai họ. Một số người còn giải thích đây là cách tránh “kỵ vía” giữa mẹ chồng và nàng dâu.
Kiêng kỵ đối với bà mối
Trong xã hội xưa, bà mối giữ vai trò quan trọng trong việc se duyên. Gia đình thường chọn những người “mát tay”, có cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, con cháu đông đúc để làm mối.
Ngược lại, những người có đời sống gia đình không trọn vẹn, vợ chồng bất hòa hoặc con cái không đầy đủ thường bị tránh nhờ làm mối vì sợ ảnh hưởng đến hạnh phúc của đôi trẻ.
Kiêng kỵ người trải giường cưới
Người trải giường cưới phải là phụ nữ đã lập gia đình, có con đủ nếp đủ tẻ, gia đình êm ấm. Tốt nhất là người có cuộc sống sung túc, đông con cháu.
Điều này thể hiện mong muốn đôi vợ chồng mới cưới sẽ có cuộc sống hạnh phúc, con cháu đầy đàn, làm ăn phát đạt.
Kiêng đón dâu sai giờ Hoàng đạo
Dù có nhiều ngày đẹp, nhưng giờ tiến hành lễ cưới nhất định phải là giờ Hoàng đạo. Nhà trai phải xuất phát đúng giờ, đồng thời tính toán thời gian đón dâu để kịp giờ tốt.
Trước khi đi đón dâu, gia đình nhà trai phải thắp hương báo cáo tổ tiên. Trong suốt quá trình, đại diện hai họ sẽ theo dõi giờ giấc chặt chẽ để đảm bảo mọi nghi lễ diễn ra đúng thời điểm.
Kiêng người lạ vào phòng cưới trước cô dâu chú rể
Sau khi chuẩn bị phòng tân hôn, người ta sẽ đóng cửa lại. Cô dâu chú rể phải là người bước vào phòng đầu tiên khi về nhà, sau đó mới đến bạn bè và người thân.
Việc này mang ý nghĩa giữ gìn sự riêng tư và khởi đầu tốt đẹp cho cuộc sống hôn nhân.
Kiêng cưới vào ba tháng hè
Người Việt thường tránh tổ chức cưới vào mùa hè do thời tiết nóng bức, không thuận tiện cho việc tổ chức tiệc.
Đặc biệt, tháng 7 âm lịch gắn với chuyện buồn của ông Ngâu bà Ngâu nên càng bị kiêng kỵ trong cưới hỏi.
Kiêng kỵ trong lễ ăn hỏi
Trong lễ ăn hỏi, cô dâu không được xuất hiện ngay mà phải đợi đến khi hai bên gia đình hoàn tất nghi thức. Sau đó, chú rể mới vào đón cô dâu ra mắt họ hàng.
Ở miền Bắc, nhà gái phải làm lễ xé cau bằng tay để cúng tổ tiên, tránh dùng dao vì sợ “cắt đứt” tình duyên. Ở miền Nam, chú rể xé cau, cô dâu têm trầu – ai nhanh hơn được cho là sẽ giữ vai trò chủ đạo trong gia đình sau này.
Kiêng kỵ khi đón dâu
Khi về nhà chồng, cô dâu phải đi thẳng, không được ngoái đầu nhìn lại nhà mẹ đẻ vì bị cho là dấu hiệu không toàn tâm toàn ý với gia đình mới.
Ngoài ra, một số nơi còn kiêng đi cùng một đường lúc đón và lúc về để tránh điều không may. Nếu cô dâu đang mang thai, khi về nhà chồng phải đi cửa sau vì quan niệm đi cửa trước sẽ ảnh hưởng đến vận khí của nhà trai.
Để tìm hiểu thêm nhiều kiến thức tâm linh và phong tục truyền thống, bạn có thể truy cập Tử Vi Cổ Học để khám phá thêm những bài viết hữu ích.
